Wat is Bitcoin?

Het is moeilijk om iets te begrijpen wat je niet kunt aanraken, zien of bezoeken. Hetzelfde geldt voor Bitcoin, zo zegt Jimmy Song. Song is een Bitcoin expert, docent en ontwikkelaar. Weten wat Bitcoin is, is anders dan Bitcoin begrijpen. Wanneer je Bitcoin begrijpt, kun je er effectief in beleggen en een goed rendement behalen. Wanneer je Bitcoin niet begrijpt, neem je te veel risico en boek je mogelijk een verlies.

De meeste mensen kennen Bitcoin. Ze weten dat het een cryptovaluta is. Maar ze kennen Bitcoin slechts oppervlakkig. In dit artikel leg ik je op een dieper niveau uit wat Bitcoin eigenlijk is, aan de hand van de kennis en publicaties van Jimmy Song.

Wat is Bitcoin – Schaarsheid

Het is een economische regel. Is iets schaars, dan is het niet breed verkrijgbaar. Daarom heeft het de neiging om waardevol te worden. Wanneer iets waardevol is, dan stijgt de prijs. Geld heeft dus een rol in de prijsstijging. Hetzelfde geld voor valuta. Wanneer er een overvloed aan geld is, zullen de prijzen harder gaan stijgen. Dit is niet praktisch voor de handel in goederen. Dan worden de goederen in die valuta namelijk duurder voor het buitenland.

Er zijn twee verschillende (type) schaarsheid, die worden gescheiden door een dichotomie. Aan de ene kant is er een gecentraliseerde, kunstmatige en gemanipuleerde schaarsheid. Aan de andere kant is er een gedecentraliseerde, natuurlijke en niet-gemanipuleerde schaarsheid.

Gecentraliseerde schaarsheid

Gecentraliseerde schaarsheid is het resultaat van een centrale autoriteit die het product produceert of op de markt brengt. Dit zijn bijvoorbeeld nummerborden, vergunningen, enzovoort. Centrale autoriteiten geven namelijk deze producten uit. Namaak en fraude zijn een gevaar voor deze categorie van schaarsheid. Fraude is namelijk goedkoper dan dit type producten kopen op de markt.

Gedecentraliseerde schaarsheid

Gedecentraliseerde schaarsheid is iets wat natuurlijk voorkomt. Verschillende dingen kunnen op deze manier schaars zijn, zoals zout, glas, schelpen, kralen en goud. Het kost relatief veel energie om deze dingen te produceren. Daarom worden ze niet snel nagemaakt en wordt er niet snel fraude mee gepleegd. Deze dingen zijn op bepaalde momenten in het verleden daarom als betaalmiddel gebruikt. Wanneer de productiekosten van deze artikelen dalen en worden weggeconcurreerd door andere schaarse dingen, is dit type geen betaalmiddel meer.

Wat is Bitcoin – Manipulatie

Dit onderscheid is cruciaal. Gecentraliseerde schaarsheid verschilt kwantitatief van gedecentraliseerde schaarsheid. De waarde van producten kunnen beheerd worden door een bedrijf over autoriteit. Deze partij kan de prijs dan kunstmatig manipuleren. Gemanipuleerde schaarse dingen kunnen hun waarde verliezen wanneer de controlerende autoriteit dit bepaalt. Niet-gemanipuleerde schaarse dingen verliezen niet gemakkelijk hun waarde, maar vereisen doorgaans belangrijke technologische innovatie of gedwongen in beslaglegging.

Wat is Bitcoin – Digitalisering

Tot de introductie van Bitcoin was er sprake van slechts één vorm van schaarsheid in de digitale omgeving: centralisering/kunstmatig/gemanipuleerd. Dit is niet vreemd, omdat de digitale omgeving geheel door de mens is gemaakt, en er weinig reden was om te bedenken dat er iets gecentraliseerds, natuurlijks of niet-gemanipuleerd in de digitale omgeving kan bestaan.

Digitale dingen zijn gemaakt van 1 en 0, en doorgaans gemakkelijk te kopiëren. Digitale producten kunnen worden gecategoriseerd in twee typen: oneindig kopieerbaar en schaarse, gecentraliseerde producten. Mp3’s kunnen bijvoorbeeld steeds weer opnieuw worden gekopieerd, maar producten als World of Warcraft Gold worden gemanipuleerd (gecontroleerd) door een centrale autoriteit.

Wat is mining in Bitcoin?

Bitcoin was revolutionair omdat het de decentrale schaarsheid in de digitale wereld mogelijk heeft gemaakt. Voordat Satoshi Nakamoto Bitcoin in 2008 introduceerde, had niemand verwacht dat dit mogelijk was. Kunnen er natuurlijke, decentrale en oncontroleerbare dingen bestaan in de digitale omgeving?
Het antwoord is dus ‘ja’. En de verklaring ligt in ‘proof-of-work’. Dit is een “moeilijk wiskundig probleem’ of ‘consensus probleem’. In de wereld van Bitcoin heet proof-of-work het mijnen (mining).

Om goud te delven in goudmijnen, wordt het gesteente bewerkt. Gemiddeld wordt er 45 ton gesteente en vuil bewerkt om ongeveer 30 gram goud (1 ounce) te winnen. De totale kosten van deze activiteit liggen doorgaans iets onder de prijs van 30 gram goud. Daar komen dan nog de kosten bij om te verifiëren dat het daadwerkelijk goud is, met behulp van testjes. Daarmee komen de kosten om goud te produceren bijna gelijk aan de prijs van goud. De prijs om goud te produceren is dus hoog, maar de prijs om te verifiëren dat het goud is, zijn redelijk laag.

Proof-of-work is ongeveer hetzelfde, maar dan in de digitale omgeving. Er is iets dat nonce heet. Dit betekent ‘number used only once’. Dit is doorgaans lastig te vinden, waardoor de vergelijking voldoet. De prijs voor het vinden van nonce ligt, net als bij goud delven, onder de prijs van Bitcoins. De verificatie is erg makkelijk en goedkoop. Net als goud is proof-of-work duur om te produceren, maar goedkoop om te verifiëren.

Bitcoin gebruikt dus de wiskunde als een gedecentraliseerde, natuurlijke en niet-manipuleerbare (niet controleerbare) schaarsheid waardoor je er goed geld mee kan verdienen.

Gewenste eigenschappen van valuta

Idealiter wordt een valuta gekenmerkt door eigenschappen als gemakkelijk, bruikbaar en een bepaalde waarde zodat mensen het in hun bezit willen hebben. Eigenschappen die valuta specifiek gemakkelijk en bruikbaar maken, zijn bijvoorbeeld:

  1. Deelbaarheid
  2. Veiligheid
  3. Herkenbaarheid
  4. Draagbaarheid (makkelijk mee te nemen)
  5. Duurzaamheid
  6. Vervangbaarheid

Elk van deze eigenschappen zorgen ervoor dat het geld makkelijk kan worden overgedragen van de ene persoon aan de andere, en vermindert bepaalde onenigheid. Elk van deze eigenschappen van valuta (geld) in het algemeen zullen we hieronder bespreken met betrekking op Bitcoin. Zo kunnen we zien hoe Bitcoin het doet als betaalmiddel/geld/valuta.

Is Bitcoin een bruikbaar betaalmiddel?

Deelbaarheid

Wanneer geld deelbaar is, kan het zorgvuldig worden gedeeld zodat het een goed betaalmiddel is in handel. Wanneer dit niet of minder het geval is bij een betaalmiddel, kan een van beide handelspartijen iets minder verdienen aan de handel. Daarom is een goede deelbaarheid een groot voordeel.

Een ding wat niet deelbaar is, is bijvoorbeeld een postzegel. Je kunt niet handelen in een deel van een postzegel, maar alleen in een volledige postzegel. Daarom is handelen met postzegels minder gemakkelijk. Een euro is juist erg deelbaar, zelfs tot de cent. Daarom is de euro wel een goed betaalmiddel.

Bitcoin is deelbaar tot 1/100.000.000 deel van een Bitcoin, waarbij het kleinste deel een waarde heeft van min of meer US$0,000035. De Lightning kanalen maken zelfs een nog kleinere deelbaarheid mogelijk, die 1/1000 kleiner is, oftewel US$0,000000035. Dit is dezelfde waarde als een korrel zand, wat Adam Back heeft berekend.

Dit wil zeggen dat een Bitcoin 300 keer meer deelbaar is dan een US dollar, en via Lightning zelfs 300.000 keer de deelbaarheid van een US dollar. Bitcoin voldoet dus zeker aan deze vereiste van een munt, en is erg deelbaar. Dit maakt het handelen met Bitcoin als betaalmiddel erg effectief.

Veiligheid

Veiligheid betekent dat het lastig is voor een ander om het geld mee te nemen. Een goed betaalmiddel dient lastig weg te nemen of in beslag te nemen zijn. Dit is bijvoorbeeld het geval bij goud. Goud moet namelijk gevonden worden en fysiek gewonnen worden (uitgehakt uit het steen). Geld op een bankaccount is juist makkelijk mee te nemen.

Over het algemeen heeft alles dat afhankelijk is van een derde partij een grotere neiging om in beslag te worden genomen.

Bitcoin is juist een drager instrument, wat betekent dat bezit écht eigendom is, onafhankelijk van wat een derde partij zegt. Daarom is het lastiger om een Bitcoin in beslag te nemen.

Daarnaast wordt een Bitcoin beveiligd door een script, waardoor een Bitcoin op meerdere manieren kan worden beveiligd. Bijvoorbeeld met m-of-n multisig en timelocks. Bitcoin kan op meer manieren worden beveiligd dan gewone waardemiddelen, zoals goud.

Houd er rekening mee dat juridische of contractuele aspecten de beveiliging niet mag ontkrachten. En dat er geen misbruik kan worden gemaakt van het contract op een manier dat niet de bedoeling is. Dit kan de goede veiligheid van Bitcoin namelijk alsnog ontkrachten.

Herkenbaarheid

Herkenbaarheid als eigenschap van valuta betekent dat het gemakkelijk te herkennen is en daardoor moeilijk te vervalsen. Goud is bijvoorbeeld gemakkelijk te herkennen. Er zijn goede chemische testen om te verifiëren dat het daadwerkelijk goud is. Concertkaartjes zijn daarentegen lastig te verifiëren en gemakkelijk te vervalsen.

Herkenbaarheid is daardoor sterk gerelateerd aan de productiekosten van het betaalmiddel. Wanneer het veel geld kost om het betaalmiddel te produceren, is het over het algemeen niet winstgevend om het na te maken. Als het goedkoop na te maken is, heeft het een economisch voordeel om het te vervalsen. Een briefje van €5 vervalsen is economisch niet winstgevend, maar €500 vervalsen is wel financieel aantrekkelijk.

Goud is moeilijk te produceren, en erg herkenbaar. Concertkaartjes zijn gewoon papiertjes, waardoor het gemakkelijk te vervalsen is en de herkenbaarheid dus minder is.

In het geval van Bitcoin is herkenbaarheid gebaseerd op proof-of-work. Het is erg moeilijk om Bitcoins te produceren, omdat het lastig is om proof-of-work te vinden. Het vervalsen van Bitcoin betekent dat een knoop in de keten moet worden geïsoleerd en er blokken moeten worden geproduceerd met dure proof-of-work, die anders werken dan de hoofdketen. Dit is zeer lastig uit te voeren, maar bovendien erg duur, en daardoor niet aantrekkelijk.

Bitcoin is dus ook duidelijk herkenbaar door de blok-ontdekker of als volledige knoop. Proof-of-work is lastig te vinden. Daarom is vervalsing erg moeilijk.

Draagbaarheid

Draagbaarheid betekent dat het gemakkelijk is om het geld mee te nemen. Kruiden hadden vroeger bijvoorbeeld een hoge waarde, maar een laag gewicht en waren daarom een perfect betaalmiddel of waardemiddel. Dit betekent dat kruiden een goede draagbaarheid hadden. Een stuk land is lastig te transporteren en is daardoor geen goed betaalmiddel.

Draagbaarheid betekent ook dat het betaalmiddel een bepaalde waarde heeft, als goede compensatie voor transportkosten. Aan de andere kant kunnen bij sommige betaalmiddelen het transport een lastig punt zijn. Bijvoorbeeld bij 5 biljoen euro. Dat neem je niet gemakkelijk mee in een koffertje door de grote hoeveelheid biljetten. In dat geval kan men beter machines gebruiken om het betaalmiddel te transporteren.

Bitcoin weegt niets, en heeft daardoor een oneindige waardedichtheid. Zelfs bij het transport van Bitcoins op een harde schijf is er geen verband tussen de hoeveelheid Bitcoins en het gewicht. Bitcoins hoef je ook niet fysiek te transporteren, omdat je het juist digitaal kunt versturen. Bitcoins zijn dus zeer gemakkelijk mee te nemen.

Duurzaamheid

Duurzaamheid is gerelateerd aan een eigenschap van het betaalmiddel dat de waarde niet zomaar kan verminderen door bijvoorbeeld aantasting. Goud heeft een goede duurzaamheid en reageert niet echt op andere chemicaliën.

Duurzaamheid verwees voorheen vooral naar fysieke duurzaamheid. Daarom zijn zilver en goud goede betaalmiddelen. Toch kan het gewicht van goud door de tijd minder worden doordat goud langzaam afschilfert.

In het geval van Bitcoin is de duurzaamheid niet gerelateerd aan fysieke duurzaamheid, maar de duurzaamheid van de ledger (grootboek). Bitcoin wordt niet centraal gemanipuleerd (beheerd). De duurzaamheid van Bitcoins is dus oneindig lang. Wanneer een ledger centraal wordt gemanipuleerd (beheerd), is het minder duurzaam. De centrale derde partij kan de munten namelijk annuleren of stelen. Bitcoins zijn dus duurzaam zolang men het decentraal manipuleert (beheerd).

Vervangbaarheid

Vervangbaarheid van een betaalmiddel betekent dat twee dezelfde producten niet van elkaar te onderscheiden zijn. De munten moeten dus tastbaar hetzelfde zijn. Dollars en goud zijn erg tastbaar, maar diamanten niet omdat elke steen uniek is. Je kunt dus niet betalen met één diamant, want elke diamant is anders.

Perfecte vervangbaarheid is zeer moeilijk. In het geval van goud hoeft 1 oz niet overal precies hetzelfde te zijn. Dus een goudstaaf die 99% puur goud is heeft een lagere prijs dan een 99,99% pure goudstaaf. Het is moeilijker om een staaf te produceren die 99,99% puur goud is, en daardoor zijn deze staven zeldzamer.

Zelfs in het geval van een euro is een maagdelijk biljet gemakkelijker te verhandelen dan een oud, verkreukelt biljet. Dit is omdat andere landen de voorkeur geven aan nieuwe biljetten, in plaats van gebruikte biljetten.

In het geval van Bitcoins bestaat er een coinbare output. Veel handelaren hebben de voorkeur om in coinbare output te handelen. Outputs met een (mogelijke) link met criminele activiteiten hebben vaak een lagere handelsprijs. Dit is niet gebaseerd op de regels, maar op menselijke voorkeuren. Perfecte vervangbaarheid is dus niet mogelijk, behalve wanneer elke munt een perfecte privacy heeft en waarvan men dus de achtergrond kan verbergen.

Bitcoin is dus redelijk vervangbaar. Er zijn niet veel voorbeelden bekend van Bitcoins met een lagere voorkeur om in te handelen.

Conclusie: Wat is Bitcoin? Bitcoin als betaalmiddel

Bitcoin is iets dat natuurlijk, gedecentraliseerd, niet-manipuleerbaar en digitaal is. Voordat Satoshi het ‘uitvond’ in 2008, bestond het nog niet. Geen enkele andere cryptovaluta heeft deze kenmerken, volgens Jimmy Song. Dit is de sleutel tot het succes en het gebruiksgemak van Bitcoin. Schaarsheid is het belangrijkste kenmerk dat vereist is om een betaalmethode te kunnen zijn of worden.

Er zijn verschillende redenen te noemen waarom Bitcoin superieur is aan andere betaalmiddelen uit het verleden. Bijvoorbeeld een sterke beleid, de deelbaarheid, veiligheid, herkenbaarheid, draagbaarheid, duurzaamheid en vervangbaarheid zijn hetzelfde of beter dan andere betaalmiddelen die bestaan of in het verleden hebben bestaan.

Bovendien zijn er geen andere altcoins (alternatieve cryptovaluta) die deze eigenschappen hebben. Met name veiligheid en duurzaamheid zijn gerelateerd aan munten met een centraal ontwikkelteam, omdat dit het vertrouwen van een derde partij vergt. Bitcoin is echt een beter gedecentraliseerd betaalmiddel dan andere alternatieve cryptovaluta.

Verder lezen